13 december 2011 | Commentaren (0)

The Last Days of Moore & Gordon

thurston moore, kim gordon, interview, last days, kurt cobainDe echtscheiding van 2011? Niet die van Arnold Schwarzenegger en Maria Shriver, en al zeker niet die van Demi Moore en Ashton Kutcher. Neen, het markantste nieuws van het echtscheidingsfront kwam volgens de website Brooklyn Vegan (en andere uiterst ernstige bronnen) van Kim Gordon en Thurston Moore, het frontkoppel van Sonic Youth. ‘Als de split van R.E.M. de alternatieve rockdroom van de jaren ’80 niet ten grave heeft gedragen,’ schreef ook het Amerikaanse muziektijdschrift SPIN, ‘dan toch zeker de scheiding van Gordon en Moore.’

 

De twee hebben het 27 jaar volgehouden, en misschien doen ze er op professioneel vlak nog wel een paar bij – voorlopig wil niemand gezegd hebben dat Sonic Youth, die de afgelopen maanden nog netjes een tournee afwerkte, ophoudt te bestaan. Maar nieuw materiaal zit er sowieso niet in, en op dit moment reist Thurston Moore alweer – middle-aged groupie alert! – alleen de wereld rond om zijn puike soloalbum Demolished Thoughts te promoten. Meer nog: vanavond speelt hij in de Vooruit en er zijn nog - schandalig eigenlijk, maar ook best praktisch - tickets!

 

Dat deed er mij gelijk aan denken dat ik Moore en Gordon ooit eens heb geïnterviewd - voor Humo dan nog wel. De twee waren in 2005 in Cannes om het zwaar onderschatte Last Days van Gus Van Sant te promoten, en omdat Knack Focus enkel plaats had voor interviews met Van Sant en Michael Pitt, raadde iemand mij aan om eens met Humo contact op te nemen: 'Het is alweer zeven maanden geleden dat er een interview met Sonic Youth in stond. De kans is groot dat ze 'ja' zeggen.' They did.

 

thurston moore, kim gordon, interview, last days, kurt cobainSonic Youth: 'Het is allemaal de schuld van Courtney Love!'

In Elephant liet Gus Van Sant zijn licht schijnen over de schietpartij in Columbine. In Last Days doet hij hetzelfde met de laatste dagen uit het leven van Kurt Cobain – The Passion of the Christ, maar dan zonder vervelende martelscènes. Net als The Passion of the Christ, is Last Days compleet verzonnen, al verwijst Michael Pitts personage Blake overduidelijk naar Kurt Cobain. De acteur uit The Dreamers liet bovendien zijn haar groeien en baard staan om er daadwerkelijk ook zo uit te zien. ‘Hij draagt zelfs een jurk,’ weet Kim Gordon, die een bijrol kreeg als platenbaas, terwijl echtgenoot Thurston Moore door Van Sant werd ingehuurd als music consultant. Kennelijk droeg Cobain dus vaak jurken.

De bassist en gitarist van Sonic Youth lopen er wat verloren bij in de gang van de Majestic in Cannes. In de backstage van Pukkelpop valt iedereen er wellicht voor op de knieën, maar in de schaduw van het grootste filmfestival ter wereld lopen horden fotografen hen gewoon voorbij. ‘Sonic Youth, c’est un nouveau film?’ Weten zij veel dat de band geen geringe impact gehad op de carrière van een van de invloedrijkste rockgroepen van het afgelopen decennium. ‘Niet dat Kurt ons ooit om advies heeft gevraagd, maar het is geen toeval dat we op hetzelfde label en bij hetzelfde management zaten.’

Dat wist ook Gus Van Sant?
MOORE Ik heb vorig jaar een tekst geschreven over Nirvana voor de boxset With the Lights Out, dus het is een publiek geheim dat ik Kurt vroeger heb gekend en we naar elkaar opkeken. Maar mijn agent had drie jaar geleden al een telefoon gekregen van Gus Van Sant: of ik niet wou meewerken aan een kortfilm over een rockmuzikant die afrekent met zijn demonen. Van Kurt Cobain of een langspeelfilm was toen nog geen sprake. Het had eerder iets weg van de natte droom van een filmmaker die iets met rock ’n roll wou doen.

Wat had hij nodig?
MOORE Niets bijzonders. Hij zocht gewoon iemand om erop toe te zien dat de versterkers en microfoons in beeld er goed uitzagen. (lacht) Hoe zou een versterker er in godsnaam verkeerd kunnen uitzien? Maar Gus wou de kleinste details juist hebben: de opstelling, het merk, de kabels. Hij had naar eigen zeggen geen idee hoe hij er moest aan beginnen.


GORDON Wist hij veel dat ook Thurston geen fluit van techniek kent. (lacht) Sorry, sweetie.


MOORE Dat is ook zo. Ik weet hoe ik muziek moet maken, maar op technisch vlak ben ik een complete analfabeet. Maar ik kreeg toen ook al het gevoel dat Gus eveneens op zoek was naar iemand om het personage - wie dat ook mocht zijn - in een muzikale richting te sturen. Anders had hij even goed naar zijn neefjes kunnen bellen. Die spelen ook gitaar.

Wanneer is Gus voor het eerst over Kurt Cobain begonnen?
MOORE Gisteren!


GORDON Hoe bedoel je? Hij had ons toch al wel vroeger gesproken over Kurt?


MOORE Ja, maar gisteren heb ik hem voor het eerst horen zeggen dat hij lange tijd met het idee heeft rondgelopen een biopic over het leven van Kurt Cobain te maken. Dat is helemaal iets anders dan wat Last Days uiteindelijk is geworden.

thurston moore,kim gordon,interview,last days,kurt cobainDat had betekend dat jullie er zelf ook zouden in voorkomen?
MOORE Well, who knows? In de beginjaren van Nirvana hebben we vaak met hen opgetrokken, ook al stonden zij toen meestal iets lager op de affiche. (lacht) We kenden de meeste groepen uit Seattle en Olympia redelijk goed en plots was ook Nirvana daar. Ze waren weliswaar al meer een second generation band. We speelden in die tijd vooral met Green River, waar later Mudhoney, Mother Love Bone en Pearl Jam uit is ontstaan. Nirvana hebben we pas ontdekt, toen we op tournee waren met Mudhoney en hun eerste 7” uitkwam op Sub Pop. Mudhoney zat toen zelf ook op Sub Pop en ze hadden er een paar meegekregen om onderweg uit te delen. Eerlijk: it was as good as it got. Ik denk niet dat wij een betere beurt maakten, toen onze eerste plaat uitkwam.


GORDON Let wel: ze braken toen nog zeker geen potten. We hebben ze voor het eerst in New Jersey zien spelen in een bezwaarlijk benijdenswaardige kroeg. Toen we een tijd later op tournee gingen, hebben we ze dan toch met ons meegevraagd omdat we er echt in geloofden. Nadien zijn we contact blijven houden, tot ze daadwerkelijk doorbraken en ze plots in een compleet andere wereld zaten. Soms belden we elkaar nog eens, maar die gesprekken werden korter en korter.

Waren jullie verrast door hun succes?
MOORE Stomverbaasd! Iederéén was stomverbaasd.


GORDON En toch ook weer niet. Ik herinner me dat Bruce Pavitt van Sub Pop ons daarvoor al eens had gezegd dat hij zelden zo’n stemgeluid had gehoord als dat van Kurt. Hij was er blijkbaar toen al van overtuigd dat het publiek hem op handen zou dragen.

thurston moore, kim gordon, interview, last days, kurt cobainIs Michael Pitt nu de herrijzenis van Kurt Cobain?
MOORE Hij doet het in elk geval lang niet slecht. Ik ken Michael reeds uit Bully van Larry Clark omdat ik daar wat muziek voor had geschreven. In de Village Voice had ik daarvoor ook al eens een artikel over hem gelezen van J.T. Leroy (een Amerikaanse cultauteur die furore maakte met Sarah en The Heart Is Deceitful Above All Things, red) waarin hij zijn gevoelens voor Michael niet onder stoelen of banken stak - hij noemde hem pillow lips. (lacht) Maar ik heb hem pas ontmoet, toen Gus hem meebracht naar ons appartement in New York om over de film te praten. Ik heb hem toen ook over dat artikel van J.T. Leroy gesproken, maar dat vond hij duidelijk niet zo leuk. Whatever, ik vind hem sterk in Bully – impulsief, brutaal, geil – en ik vind hem nog sterker in Last Days.


GORDON Gus heeft hem toen bij ons thuis ook gevraagd om een nummer te spelen, wat ik zelf nogal gênant vond. Hij zat er zelf ook mee verveeld, maar hij nam toch een gitaar in de hand en zong een fantastisch nummer. 'Zelfgeschreven,' mompelde hij achteraf. Thurston en ik waren vol bewondering.

Heeft Van Sant je tijdens die eerste ontmoeting ook die rol in de film aangeboden?
GORDON Oh neen, daar was op dat moment nog geen sprake van. Overigens wisten we toen nog altijd niet dat de film iets met Kurt te maken had.


MOORE Na die ontmoeting hoorden we een jaar niets meer, tot Gus belde om te zeggen dat hij de film in zijn thuisstad Portland zou draaien. Ik wou hem best nog helpen omdat ik zijn films goed vind, maar ik had toen echt geen tijd meer om een maand in Portland te gaan zitten voor een kortfilm. Een half jaar later hing hij dan opnieuw aan de telefoon met de blijde boodschap dat hij er een langspeelfilm van wou maken en dat de opnames alsnog in New York zouden plaatsvinden. Hij vroeg ook of Michael wat in ons huis in Massachusetts mocht komen rondhangen, zodat hij zich in zijn personage kon inleven. Toen is voor het eerst de naam Kurt Cobain gevallen.

Toen pas?
MOORE Ja. Daarna is het allemaal wel bijzonder snel gegaan. Toen ik hem aan het station ging oppikken, was hij al volledig in character. Naast mij in de auto zat écht Kurt Cobain. (lacht) Hij sprak als Michael Pitt, maar hij gedroeg zich als Kurt Cobain en hij had zichzelf ook een merkwaardig dieet aangemeten. Mijn negenjarige dochter Coco zat eveneens in de auto en - om eerlijk te zijn - ik voelde mij niet helemaal op mijn gemak.


GORDON Vertel hem dat verhaal van Coco!


MOORE Well, Michael had de gewoonte tot twee uur in de namiddag in bed te blijven liggen, terwijl wij al om halfzeven aan de ontbijttafel zaten. Rond de middag glipte Coco altijd een paar keer zijn kamer binnen om te kijken of hij nog niet dood was. 'I don’t know, sweetheart. Misschien is hij wel echt dood.' (lacht)

Kim, hoe ben jij dan uiteindelijk in de film terechtgekomen?
GORDON Ik heb Gus nooit gevraagd waarom hij mij die rol heeft aangeboden. Misschien had hij gewoon geen tijd meer om iemand anders te casten en zag hij er wel de ironie van in mij in de huid van een platenbons te laten kruipen. Ik vond het vooral een erg vreemde ervaring, alsof ik afscheid aan het nemen was van Kurt.

thurston moore, kim gordon, interview, last days, kurt cobainHeb je dat dan nooit kunnen doen?
GORDON Niet echt, neen. Ik wil het eigenlijk niet over Courtney Love hebben, maar ze heeft echt een muur tussen Kurt en zijn vrienden opgetrokken. Na hun huwelijk heeft hij gewoon het contact met de rest van de wereld verbroken. Ik weet niet hoezeer hij dat zelf ooit beseft heeft, maar Courtney eiste elke seconde van zijn leven op. Als we hem nog eens ergens tegen het lijf liepen, kwam hij bijvoorbeeld naar ons toe om te vertellen dat Courtney schrik had dat hun dochter Frances meer van hem hield dan van haar. Hij kon alleen nog maar over Courtney spreken, en hij werd er compleet gek van.


MOORE Iedereen wist dat er een probleem was, maar niemand heeft hem proberen helpen. Twee maanden voor zijn dood was hij in Italië al eens in een coma gesukkeld na een drugsoverdosis, maar dat was wellicht niet de eerste keer. Wie drugs neemt, weet dat de kans groot is dat hij er ooit over zal gaan. It was an accident waiting to happen.


GORDON Zelfs al hadden we hem willen helpen, dan nog waren we op die muur gebotst. Courtney zocht heil bij mensen als Michael Stipe omdat Kurt naar hem opkeek. Misschien dacht ze oprecht dat hij hem zou kunnen helpen. We vonden het beter om ons daar niet mee te moeien, en we waren het na een tijdje ook beu om een hysterische Courtney aan de lijn te krijgen die ons de huid volschold. Temeer omdat we nooit enig idee hadden waar ze het over had.

Hecht je enig belang aan de theorie dat Kurt Cobain zou vermoord zijn?
GORDON Zover wil ik zelf niet gaan, maar ik ken wel gemeenschappelijke vrienden die daar zo over denken. Weet je, niemand weet wat er precies is gebeurd. Zo denkt ook Gus erover. Het is al moeilijk genoeg om iemand te vatten met wie je twintig jaar samenwoont, laat staan dat je weet wat er in het hoofd van een kennis met een drugsprobleem omgaat. Vergeet niet dat hij op dat moment ook voor ons weinig meer dan een foto in de krant was geworden. Ik kan alleen maar vermoeden dat hij op het einde niet meer wist van welk hout pijlen te maken. Kurt is nooit veranderd, maar de wereld rondom hem is compleet veranderd. Als hij eens niet voor tienduizenden mensen moest optreden, sleurde Courtney hem mee van het ene feestje naar het andere. Ik kan me perfect voorstellen dat hij in zijn laatste dagen op zoek was naar rust, zoals Michael in de film.

Heeft Gus nooit het idee geopperd ook muziek van Nirvana te gebruiken in de film?
MOORE (beslist) Neen. Ik had nooit de indruk dat hij zo expliciet wou zijn. Ik vond het op zich al verbazingwekkend dat het tuinhuis in de film als twee druppels water lijkt op de plek waar het lichaam van Kurt is gevonden. Gus heeft het speciaal laten bouwen, terwijl hij verder koos voor een huis dat langs geen kanten lijkt op de woning van Kurt. Ik vond het interessant, maar ook nogal vreemd dat hij zo’n wereldberoemde constructie – het tuinhuis heeft in duizenden kranten en tijdschriften gestaan – naast een compleet fictief huis liet bouwen. Ook de plot is fictief, al zet Michael een beangstigend waarachtige vertolking neer en komt hij vaak met een jagershoed en een zonnebril in beeld. Typisch Kurt.


GORDON Of in een jurk! Je lacht, maar Kurt droeg soms echt jurk. Er zitten heus nog meer zaken in de film die aan Kurt refereren, zonder dat er echt de nadruk op wordt gelegd. Ze geven een soort relevantie aan een verder volledig verzonnen verhaal. Aanvankelijk wist ik niet of ik het allemaal wel oké vond, maar nu begrijp ik waarom Gus het gedaan heeft.

Had Gus aanvankelijk ook geen ander einde in gedachten?
MOORE Hij had een volledig andere plotstructuur in gedachten, zonder die morbide scène op het einde. In één van de eerste versies van het scenario was de protagonist al dood. Hij kwam louter nog eens een kijkje nemen naar het circus dat hij had achtergelaten. In zekere zin krijg je nu nog altijd dat gevoel, tot op het einde, waar ik het nog altijd moeilijk mee heb. Ik kan nog altijd niet echt omgaan met dat beeld van het lichaam van Kurt in het tuinhuis.

thurston moore, kim gordon, interview, last days, kurt cobainOp een bepaald moment noem je hem in de film een rock-’n-roll-cliché. Spreek je uit ervaring?
GORDON Neen, wij waren al te oud, toen labels ons hoofd met geld op hol kwamen brengen. We hebben bovendien nooit zoveel verdiend als Nirvana. Maar ik kan me wel voorstellen hoe het moet geweest zijn: je bent amper twintig, de wereld ligt aan je voeten, van de ene dag op de andere ben je schatrijk en dan zit je plots met een naald in je arm omdat het je allemaal niet meer kan schelen. Als Kurt vaak gedesinteresseerd keek, dan was dat niet omdat hij een soort godcomplex had ontwikkeld. Er was oprecht niets aan zijn leven als rockster dat hem interesseerde.


MOORE Voor Nirvana doorbrak, had Kurt wel eens laten vallen dat hij wereldberoemd wou worden, maar dat zegt elke muzikant, zonder te beseffen dat je stevig in je schoenen moet staan om te kunnen opboksen tegen het leger managers, platenbonzen, advocaten, agenten, concertpromotors én journalisten. In het begin sta je gewoon op het podium en schrijf je wat nummers. Plots stopt de telefoon niet met rinkelen en zijn er een dozijn mensen in de weer om je week te plannen: Rolling Stone wil een fotoshoot voor de cover, de platenmaatschappij rekent erop dat je naar het verjaardagsfeestje van Madonna gaat, de dag erop is er een signeersessie gepland in de Virgin Megastore op Times Square, intussen laten je advocaten weten dat Pepsi een van je nummers wil gebruiken voor een commercial en op het einde van de week komt Clear Channel langs om te kijken hoe het vlot met de voorbereidingen van de tournee. Het houdt ook nooit op omdat intussen honderd mensen rechtstreeks of onrechtstreeks hun brood met je verdienen en ze als de dood zijn dat het geld stopt met binnenrollen. Ze brengen je op de meest krankzinnige manieren onder de aandacht en gunnen je geen moment rust meer. Ik kan me best voorstellen dat je er op een bepaald moment – letterlijk – gek van wordt en je weer een normaal leven wil leiden. Succes is leuk, teveel succes is moordend - en Nirvana was the biggest fucking band on the planet.

Denk je dat Kurt op het einde nog altijd plezier vond in het spelen?
MOORE (denkt lang na) Ja. Was hij niet voortdurend op tournee geweest, dan had hij misschien nog vroeger zelfmoord gepleegd. Hij stond op het einde misschien niet met evenveel plezier op het podium als in het begin, maar ik geloof wel dat hij nog graag die gitaar in de hand pakte en muziek maakte. Kurt is altijd een rebel geweest, en ik kan me voorstellen dat hij die optredens zag als een manier om te rebelleren: 'we zijn de grootste groep van de wereld, maar vanavond gaan we voor honderdduizend man spelen alsof we weer in ons repetitiekot in Seattle zitten'. Zoiets. Die laatste optredens van Nirvana hadden ook echt een hoog jamgehalte, vind ik. Al zou je ze evengoed gewoon wanhopig kunnen noemen.

Onvermijdelijke slotvraag: waar waren jullie, toen jullie het nieuws over de dood van Kurt Cobain vernamen?
GORDON In New York. Ik was zwanger van Coco en we waren bezig met een fotoshoot voor mijn kledinglijn X-Girl.


MOORE Ik kan nauwelijks geloven dat het al elf jaar geleden is.

 

De commentaren zijn gesloten.