06 januari 2011 | Commentaren (0)

Hurray For Palm Springs

felix.jpg

Vandaag start in Palm Springs het jaarlijkse filmfestival met in de hoofdrollen (naast Mark Wahlberg, Michael Douglas, Danny Boyle en Ben Affleck) Hans Van Nuffel, Kadir & Burak Balci, Stef Aerts, Marie Vinck en Hilde De Baerdemaeker. Die komen er het speciale festivalprogramma Flanders Five (Adem, Smoorverliefd, Turquaze, Dossier K. en Pulsar) opvrolijken. Om maar te zeggen dat het goed gaat met 'de Vlaamse film' - een paar draken als Frits & Freddy, Zot van A. en Smoorverliefd niet te nagesproken, uiteraard.

 

Opdat de Vlaamse delegatie daar in de metropool Palm Springs niet compléét verloren zou lopen en/of door de lokale Marc Punt gescout zou worden, staat hieronder nog eens het artikel dat ik exact een jaar geleden over het festival (en de passage van Felix Van Groeningen) schreef voor het intussen flink uit orbit geschoten tijdschrift Apollo. Hey, met (spreek uit op zijn Engels) Joke Schauvliege als minister van leefmilieu staat 'meer recycleren' hoog op mijn lijstje van goede voornemens voor 2011! In tijden van zware rampspoed is een béétje burgerzin op zijn plaats, vind ik.

 

The Pussy Sing-A-Long: Felix Van Groening PALMt SPRINGS in.

 

Ooit afgevraagd hoe een Oscarcampagne in elkaar zit? We did. Dus toen Felix Van Groeningen vorige maand naar Palm Springs afzakte om er de winstkansen van De helaasheid der dingen gevoelig te verhogen (en het in België min dertig was), sprongen wij mee op het vliegtuig.

‘Heb je het al gelezen?’ De man met de ringbaard heeft moeite om de smile op zijn anders nogal norse gezicht te onderdrukken. Felix blijft er redelijk onbewogen bij: ‘Nee, ligt het hier ergens?’


Het is een lovend artikel over De helaasheid der dingen in een The Desert Sun, de krant van Palm Springs. De man met de ringbaard heet Frederic Demey en mag zich de zichtbaar trotse Amerikaanse verdeler van De helaasheid noemen. En Felix behoeft na een half miljoen bezoekers voor zijn inmiddels roemruchte romanverfilming allicht geen introductie meer.


17267_1332034257953_1143922736_31007459_2801273_n.jpgSinds De helaasheid der dingen vorig jaar in Cannes in première ging, heeft Felix Van Groeningen er zowat de halve aardbol mee afgereisd. Aangevuurd door lovende kritieken in onder meer Variety (‘a ravishing-looking tale of the ordinary lives of extraordinary Belgians’) en The Hollywood Reporter (‘a bawdy, heartfelt glimpse into a proudly dysfunctional family’) werd de film opgepikt door tientallen festivals, en intussen is hij ook aan een groot aantal landen verkocht. Op het moment dat u dit leest, moet bovendien geweten zijn of de film zijn inzending voor de Oscars heeft kunnen omzetten in een nominatie. Begin januari, het moment dat wij met Felix en producent Dirk Impens in een grijsblauwe Mercury met acht ingebouwde cup holders in de fast lane van Los Angeles naar Palm Springs sjezen, weet niemand van iets. In de woorden van Felix: ‘Nobody knows anything.’


Van alle andere Oscarcategorieën, lijkt die van Best Foreign Language Film zonder twijfel het meest op een loterij. Ruim 65 landen zonden vorig jaar een film in, met als uitschieters Gouden Palm-winnaar Das weisse Band, Jacques Audiards voortreffelijke gevangenisdrama Un prophète, Baaria van de Italiaanse Hollywood-favoriet Giuseppe Tornatore, het Iraanse kleinood About Elly, en de – kwestie van de vrede in het Midden-Oosten te bewaren – Israëlische misdaadfilm Ajami. Ziedaar de vijf genomineerden; bedankt aan de rest om mee te doen!


17267_1332034457958_1143922736_31007464_8027818_n.jpgNiet, dus. De Foreign Language-categorie heeft zo zijn eigen wetmatigheden, en die zijn niet altijd even koosjer. Eén: er valt elk jaar minstens één meesterwerk uit de boot omdat de inzendingen beperkt worden tot één per land, en Spanje af en toe ook eens iemand anders dan Pedro Almodóvar gelukkig moet maken. Twee: het is niet omdat bookmakers je bij de favorieten plaatsen dat je automatisch ook genomineerd wordt; Hollywood is Cannes niet, en er zijn genoeg Gouden Palm-winnaars – Jean-Pierre & Luc Dardenne voorop – die het Kodak Theatre nog nooit van binnen hebben gezien. Drie: reken erop dat er zeker één, mogelijk zelfs twee films genomineerd worden die zelfs bij de meest doorgewinterde cinefiel een WTF!-erlebnis teweegbrengen; zoals vorig jaar met het Oostenrijkse Revanche en het Japanse Departures. En moet u nu wat weten: die laatste won nog ook!


‘Het is een loterij,’ geeft Frederic toe. ‘In alle andere categorieën stemmen professionals voor de nominaties – mensen die ook echt iets van cinematografie, geluidsmontage en productiedesign kennen. Voor de categorie Best Foreign Language Film kan in principe elk Oscarlid zich kandidaat stellen. Maar in de praktijk zijn het vooral de gepensioneerden die dat doen. Om te mogen meestemmen, moet je alle inzendingen gezien hebben, en wie anders heeft tijd en goesting om er op een paar maanden tijd 65 films door te jagen?’ Maar Frederic is hoopvol: ‘Ik zeg niet dat we kans maken om te winnen, maar het moet zeker lukken om op de shortlist van negen films te geraken en misschien zelfs een van de vijf nominaties in de wacht te slepen.’


17267_1332037578036_1143922736_31007513_1801894_n.jpgEnter Felix Van Groeningen, die gezwind van LA naar Palm Springs is gereden om de kansen van The Misfortunates, zoals De helaasheid der dingen in de VS heet, nog wat te verhogen. ‘Gezwind’ is overigens overdreven, maar u had ons drie dagen later moeten zien terugrijden, met een automatic van de truck lane over de fast lane naar de Europeans driving American cars lane. Maar waarom Palm Springs? Eerlijk? Als we de stad binnenrijden, staat de vertwijfeling op zowat ieders gezicht te lezen. Tot in de jaren '50 was Palm Springs het Knokke van Hollywood. Filmsterren hadden toen nog exclusiviteitcontracten met de grote studio’s, en daarin stond dat ze zich nooit verder dan tweehonderd mijl buiten Los Angeles mochten begeven – kwestie van altijd klaar te staan om aan een volgende klus te beginnen. Omdat Palm Springs op zo’n honderd mijl van LA lag – dicht genoeg om geen contractbreuk te plegen, ver genoeg om aan de paparazzi te ontsnappen – groeide het in de jaren '30 uit tot de vakantiebestemming van de sterren. Tot die in de jaren '60 massaal vanonder hun contracten trachten uit te komen, en de Hollywood era in Palm Springs zachtjesaan doodbloedde.


Vandaag is Palm Springs een gat in het midden van de woestijn. Je wil het David Lynch-country noemen, maar daarvoor is het gewoon té benaal. De bevolking wordt – illegal labor niet meegerekend – geschat op zo’n veertigduizend, en om tien uur ’s avonds zijn de straten er leeg. Om tien uur ’s ochtends lopen ze vol bejaarden - en route naar het Palm Springs Film Festival. ‘Een belangrijk festival,’ verzekert Frederic ons in de festivallounge, waar het elke avond happy hour – enfin, happy hours – is tussen vijf en zeven. Dat laatste had ons nog kunnen bevallen, mochten we er niet om de tien minuten aangeklampt worden door (ook alweer) gepensioneerde collega’s die willen weten waar België ligt. ‘And how come Belgium has an official Oscar entry? I mean, it’s not really a country, right?’ Wat moet een mens, in tijden van Leterme XII, daar in godsnaam op antwoorden?


17267_1332034697964_1143922736_31007470_639584_n.jpg‘Uitgerekend daarom is Palm Springs zo’n interessant festival,’ wimpelt Felix onze – we kunnen het niet helpen, het is een aangeboren aandoening – scepsis af. ‘Los van het feit dat hier naar verluidt flink wat Oscarleden wonen, zakken velen speciaal voor het festival naar Palm Springs af. De organisatoren selecteren elk jaar een groot aantal Foreign Language-inzendingen, dus maken de Oscarleden van de gelegenheid gebruik om ze allemaal na elkaar te zien.’ Klinkt aannemelijk, tot Frederic met het heugelijke nieuws komt dat hij al zeker twee Oscarleden is tegengekomen. Euh, twee? Felix lacht: ‘Wat wil je dat ik daar op zeg? Om eerlijk te zijn, waren Dirk en ik niet zeker of we hier wel naartoe moesten komen. Maar toen we in december in LA waren om promotie te voeren, had Dominique Deruddere (die tegenwoordig in LA woont, nvdr) ons verteld dat hij met Iedereen beroemd! ook naar Palm Springs was geweest, en daar voor het eerst in zijn Oscarkansen is beginnen geloven. De buzz was goed en een paar weken later had hij inderdaad een Oscarnominatie op zak. Geen idee of ons dat nu ook zal overkomen. Is het niet, dan is het niet. Ik wil gewoon niet dat we later het gevoel zouden hebben dat we er niet alles aan gedaan hebben. Daarbij, er zijn ergere dingen in het leven dan in januari in een T-shirt rond te lopen en een Starbuckske te doen. Latte of Caramel Macchiato?’


Toen in september vorig jaar bekendgemaakt werd dat De helaasheid der dingen de Belgische Oscarinzending zou worden, was Felix nog lang niet over zijn kansen aan het nadenken, laat staan over Palm Springs, waartegenover Reetveerdegem een Zimbabwaans getto is. ‘Mijn eerste reactie was: alright! En eigenlijk was dat ook mijn enige reactie. Ik was volop met de Belgische release bezig, en het was gewoon mooi meegenomen dat de film op die manier nog eens in het journaal zat. Maar dezelfde nacht heb ik nog twintig mails van Dirk gekregen – dat we er volledig voor moesten gaan! Ik bij mezelf: ‘Die gelooft daarin, quoi?’ We zijn toen met Flanders Image (het internationaal promotieorgaan van de Vlaamse film, nvdr) gaan praten, en die zeiden dat we een Amerikaans PR-bureau moesten inschakelen. Prijskaartje: 100.000 dollar. Uiteindelijk hebben Flanders Image en Dirk elk een kwart betaald; Frederic heeft de rest bijgepast. Hij heeft er nu ook het meest bij te winnen. Of verliezen.’


17267_1332036738015_1143922736_31007493_3151723_n.jpgThe Misfortunates is niet de eerste Vlaamse film die Frederic in de VS in de zalen brengt. Zijn distributiebedrijf NeoClassics Films heeft hier twee jaar geleden ook Moscow, Belgium (Aanrijding in Moscou) aan de man proberen brengen. ‘Met succes,’ zegt hij zelf. ‘We hebben zo’n dertigduizend tickets verkocht.’ Naar Amerikaanse multiplexnormen is dat uiteraard nog geen halve peanut, ‘maar voor een Vlaamse film is dat lang niet slecht. Je moet wel goed weten hoe je zoiets aanpakt. Een Amerikaanse film kun je meteen op honderd, duizend, vierduizend kopijen over heel het land uitbrengen. Een film als Moscow, Belgium laat je eerst een week in New York draaien, dan trek je ermee naar Los Angeles en intussen probeer je de interesse van bioscopen in Chicago, Washington, enzovoort aan te wakkeren. Dat is veel werk; elke stad heeft zijn eigen wetmatigheden, zijn eigen media en promotiekanalen. Maar soms levert het ook iets op.’


Natuurlijk hoopt Frederic dat The Misfortunates een Oscarnominatie krijgt. Het zou zijn leven een pak makkelijker maken. Meer nog: hij zou er misschien iets aan kunnen verdienen! ‘Ik geef het toe: het blijft een gok. De reacties van de pers waren tot nu toe altijd zeer goed, en ik heb net gehoord dat de eerste screening van de film hier op het festival volledig uitverkocht is.’ Terwijl wij ons afvragen hoe een bende bejaarden zal reageren op een stel vrolijk in het rond neukende Aalsterse jeanetten, zie je Frederics ogen fonkelen: dit komt goed. En toch. Hoe zit het bijvoorbeeld met die beruchte Amerikaanse keuringscommissie: krijg je tegenwoordig al geen R-rating (verboden onder de zestien), als er ook maar iemand een sigaret opsteekt? Frederic: ‘We laten de film niet keuren. Zo’n rating heb je enkel nodig, als je er de multiplexen mee wil veroveren. The Misfortunates is duidelijk niet dat soort film. De kans is zelfs groot dat hij het etiket NC-17 (verboden onder de achttien) zou opgekleefd krijgen, omwille van de naaktscènes en het taalgebruik.’ Het taalgebruik?! ‘Ja, het is niet omdat Amerikanen niet verstaan wat er gezegd wordt dat ze de ondertitels niet kunnen lezen. Naar wat ik mij heb laten vertellen, kunnen jullie in het Nederlands nog een draai geven aan het Pruimenlied. Maar in het Engels heet dat dus The Pussy Song. Ga dat maar eens uitleggen aan zo’n keuringscommissie.’


17267_1332036498009_1143922736_31007487_1626204_n.jpgInmiddels heeft Felix zich klaargemaakt om de eerste voorstelling van de film op het festival in te leiden. Nu ja, ‘klaargemaakt’. Hij draagt nog altijd dezelfde afgesleten jeans en All Stars, waarmee hij een dag voordien naar Palm Springs is gereden. Maar hij heeft tenminste een nieuw gilet aangedaan. Terwijl Frederic nerveus om zich heenkijkt en zowat elke toeschouwer op zijn Oscarlidmaatschap lijkt te scannen, staat Felix er stoïcijns kalm bij. Alsof het allemaal toch niet meer uitmaakt. ‘Nee, dat zéker niet! Het ding is gewoon: wat kan ik nog meer doen dan straks de film inleiden en nadien enkele vragen beantwoorden? Morgen heb ik ook nog twee lokale tv-interviews, er verschijnen nog een aantal advertenties van de film in de vakbladen, en ik heb gehoord dat er intussen ook tweeduizend dvd’s naar de leden van de Academy zijn vertrokken.’


Als je al die dingen naast elkaar legt, wil een mens kunnen geloven dat het eigenlijk niet meer fout kan lopen. Maar dat is nu net wat de ene nerveus en de andere gelaten maakt: misschien zit er iemand van de Academy in de zaal, misschien haalt de film de shortlist, misschien worden die tweeduizend dvd’s intussen enthousiast doorgegeven aan familie en vrienden, misschien heeft niet een ervan ooit de binnenkant van een dvd-speler gezien en eindigt The Misfortunates op de 63ste plaats in de rangschikking. Maar je moet het allemaal wel doen, right? Dirk moet lachen: ‘Zeventien jaar geleden heb ik Daens geproduceerd. Daar is toen nooit een woord over de vakbladen in gepubliceerd, en we werden genomineerd.’ Now there’s a 100,000 dollars well spent!


17267_1332037498034_1143922736_31007511_7167376_n.jpgZoals Frederic had voorspeld, zit de zaal goed vol, wanneer Felix het woord neemt. Hij heeft het opgekomen publiek ook meteen op zijn hand: ‘De Belgische ambassadeur heeft mij verteld dat hij het een ontzettend goede film vindt. Maar hij had graag gezien dat ik toch ook even zei dat niet alle Belgen zijn zoals de personages in de film.’ Nog een aantal grappige anekdotes later, verlaat Felix opnieuw de zaal. ‘De film is de film. Wellicht zullen er een aantal mensen naar buiten lopen, omdat ze de personages te plat of the agressief vinden. Maar dat is in België en Frankrijk ook gebeurd. En of je nu in de zaal gaat zitten of niet, dat verandert daar helemaal niets aan. Ik zou er alleen maar gek van worden.’ Verbazingwekkend genoeg, zitten 298 van de driehonderd aanwezigen de rit volledig uit – die twee andere glipten al na een kwartier de zaal uit, in zoverre ‘glippen’ echt van toepassing is op mensen met een looprek. Het applaus na de film was niet overweldigend, maar de meeste bezoekers leken hem te kunnen – in de hoop dat dit artikel nooit vertaald dient te worden – pruimen.


En wat stond er nu eigenlijk in dat artikel in The Desert Sun, waar Frederic gisteren zo in de wolken over was, vraagt u zich geheel misschien al drie bladzijden af? ‘With great performances, superb direction and a wonderful score, Felix Van Groeningen’s alternately hilarious and poignant tale of the loser Strobbe brothers and the looking-to-get-out son of one of them mixes belly laughs with more introspective and thoughtful moments to great effect.’


Zou het geholpen hebben?

 

benLA_006_09012010.jpg

 

(Oorspronkelijk verschenen in Apollo 1, februari 2010)

De commentaren zijn gesloten.